Konin wędrujący i handlowy. Wykład o średniowiecznej roli miasta

W Domu Zemełki wczesna historia Konina zyskała nowe kontury. Na spotkaniu z cyklu organizowanego przez Koniński Dom Kultury badacz pokazał, że nasze miasto nie było peryferiami, lecz aktywnym punktem handlowym i administracyjnym. Dyskusja o szlakach, mostach i fundacjach pokazała, jak bardzo przeszłość wpływa na dzisiejszą tożsamość Konina.

• W Domu Zemełki: jak Konin funkcjonował w średniowieczu
• Jak, kiedy i gdzie się spotykamy

W Domu Zemełki: jak Konin funkcjonował w średniowieczu

Podczas drugiej odsłony cyklu Historia dla Obojętnych i Nienawidzących historyk Jerzy Łojko mówił o tym, skąd wzięła się lokacja miasta i jakie pełniło funkcje gospodarcze oraz obronne. Opisał też, jak zmieniało się położenie osady — od okolic Chorznia i grodziska Kaszuba, przez obszar Starego Miasta, aż po dzisiejszą Starówkę — w odpowiedzi na powodzie i najazdy.

W wykładzie podkreślono znaczenie rzeki jako traktu handlowego i linii obronnej, roli przejść przez Wartę oraz obecności licznych przepraw i młynów. Konin pojawiał się na szlakach łączących Kalisz z Kruszwicą, a w XIV wieku znalazł się na trasie handlowej prowadzącej do Toruńa i Gdańska — śladami podróży szli nawet władcy i szlachta z Czech.

“Konin był osadą ciągnącą się jako ulicówka i brody, której szlaki rozbiegały się poza miastem z północy na południe – Chorzeń-Golina-Poznań, Chorzeń-Sieradz-Łęczyca-Kraków, Stare Miasto-Pyzdry na Poznań, etc.”
— Jerzy Łojko

Omówione zostały także mechanizmy prawne i gospodarcze: brak zachowanego dokumentu lokacyjnego (prawa miejskie przypisywane są między 1265 a 1283 r., najpewniej z rąk Przemysła II), system przywilejów targowych, obowiązki celne i rozbudowana sieć zaplecza wiejskiego. Mówiąc o finansach, wykładowca przypomniał działalność dobroczynną Jana Zemełki i jego fundacje regulujące przepływ kapitału.

“W tym zacofanym średniowieczu świetnie były zorganizowane systemy handlowe i społeczne, polegające na wsparciu i wymianie, kiedy jedno miasto kulało, pomagało mu drugie.”
— Jerzy Łojko

W wykładzie pojawiły się postacie związane z Koninem poza lokalnym kontekstem: Kazimierz Wielki (prace obronne), osoby takie jak Stanisław Przyjemski czy Krzysztof Opaliński, a także odniesienia do kronik i instytucji — między innymi Kronika 24 generałów oraz wpływ opactwa cysterskiego. Poruszono też wkład różnych mniejszości — Holendrów, cystersów z Nadrenii czy Szkotów — w rozwój gospodarczego i technologicznego obszaru miasta.

“Osadzenie Konina w takim kontekście daje mu inny obraz. […] Historia Europy toczyła się w Koninie. Nie odwrotnie.”
— Jerzy Łojko

Jak, kiedy i gdzie się spotykamy

• Spotkanie z cyklu: Historia dla Obojętnych i Nienawidzących (druga odsłona wykładów).
• Prowadzący: Jerzy Łojko.
• Miejsce ostatniego wykładu: IAK Dom Zemełki.
• Data ostatniego spotkania: 2 października.

Koniński Dom Kultury zapowiada kolejny wykład z cyklu.

• Następne spotkanie: 6 listopada
• Godzina: 16.00
• Miejsce: Dom Zemełki

Koniński Dom Kultury informuje, że kolejne spotkanie odbędzie się 6 listopada o 16.00 w Domu Zemełki — warto zapisać datę w kalendarzu, jeśli ktoś chce posłuchać dalszych opowieści o tym, jak mieszkańcy Wielkopolski przemierzali Europę.

na podstawie: Dom Kultury w Koninie.