40 lat lapidarium w Żychlinie. Z 37 fragmentów złożono cenną tablicę

Trzydzieści siedem kamiennych fragmentów połączono w jedną tablicę nagrobną. W ogrodzie przy najstarszym w Polsce zborze ewangelicko-reformowanym w Żychlinie od czterech dekad przechowywane są pamiątki z cmentarzy rozsianych po kraju. Jubileusz lapidarium stał się okazją do rozmowy o ewangelikach, szkockiej diasporze i pamięci zapisanej w kamieniu. W spotkaniu uczestniczyli naukowcy, historycy oraz osoby związane z tym miejscem.

• Kamienne pamiątki opowiadają historię Żychlina
• Mauzoleum Bronikowskich odzyskało historyczne znaczenie
• Spektakl i ściana pamięci dopełniły jubileusz

Kamienne pamiątki opowiadają historię Żychlina

Lapidarium znajduje się w ogrodzie otaczającym żychliński zbór. Zgromadzono w nim kilkadziesiąt artefaktów pochodzących z różnych cmentarzy. Wśród nich jest tablica krakowskich Taylorów, odnaleziona przy świątyni i odtworzona z 37 części.

Jej losy wiążą się także z Koninem i Białymstokiem. Potomkowie rodziny Taylorów mieszkają dziś w obu tych miastach. Prof. Jan Taylor doprowadził do odrestaurowania tablicy, opiekuje się lapidarium i poświęcił mu książkę.

Podczas sesji naukowej mówił również o znaczeniu szkockiej diaspory dla rozwoju ewangelicyzmu w Polsce. Przedstawił teorię, według której wpływy Szkotów można dostrzec także w barwach krakowskich symboli, podobnych do kolorystyki flagi Szkocji.

Mauzoleum Bronikowskich odzyskało historyczne znaczenie

Częścią lapidarium jest mauzoleum Bronikowskich z Żychlina. Po wojnie wykorzystywano je jako skład różnych przedmiotów. Od 40 lat pełni jednak funkcję niewielkiego muzeum, w którym znajduje się między innymi XVI-wieczna tablica nagrobna rycerza.

W grudniu ubiegłego roku rozstrzygnięto także kwestię rzeźby znajdującej się w mauzoleum. Ustalono, że jej autorem był Santi Gucci, znakomity włoski rzeźbiarz działający w Polsce. Przedstawia ona Stanisława Dunin-Karwickiego.

Te zabytki pokazują, że lapidarium nie jest wyłącznie zbiorem kamiennych elementów. Dzięki opisaniu ich pochodzenia i przywróceniu właściwego kontekstu można odczytać z nich fragmenty historii rodzin, wyznań oraz dawnych kontaktów między Polską a Szkocją.

Spektakl i ściana pamięci dopełniły jubileusz

Sesja rozpoczęła się w zborze od przedstawienia teatralnego „Oddech w kamieniu”. Spektakl przypominał o znaczeniu pielęgnowania pamięci i był artystycznym wprowadzeniem do dalszej części spotkania.

Później uczestnicy przenieśli się do plenerowej części wydarzenia. Tam prezentowano historię lapidarium, mauzoleum Bronikowskich oraz najważniejsze artefakty znajdujące się w ogrodzie. Rozmowy dotyczyły między innymi dziejów ewangelików w Polsce i obecności Szkotów w życiu religijnym oraz społecznym kraju.

Zwieńczeniem uroczystości było podpisanie specjalnych cegiełek. Po wygrawerowaniu zostaną umieszczone na ścianie pamięci, która ma stać się kolejnym trwałym śladem jubileuszowego spotkania.

na podstawie: Urząd Miejski Konin.