ZUS mocniej sprawdzi L4, a orzeczenia wyda też szersza kadra medyczna

Na zwolnieniu lekarskim nie będzie już miejsca na żadne półśrodki. ZUS doprecyzowuje, kiedy L4 traci ochronę, a jednocześnie rozszerza grono osób, które mogą wydawać orzeczenia. Dla ubezpieczonych oznacza to ostrzejszą kontrolę, ale też bardziej elastyczny system po stronie samego Zakładu. Zmiany sięgają od sposobu korzystania ze zwolnienia po zasady pracy medyków.

• Na L4 zostaje leczenie, a nie dorabianie
• Kontrola ma mieć więcej reguł i mniej uznaniowości
• Orzecznictwo w ZUS otwiera się na nowych specjalistów

Na L4 zostaje leczenie, a nie dorabianie

Od 13 kwietnia obowiązują przepisy, które mocniej porządkują kontrolę zwolnień lekarskich. Jeśli osoba ubezpieczona w czasie choroby podejmuje pracę zarobkową albo robi coś sprzecznego z celem zwolnienia, może stracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres L4.

ZUS doprecyzowuje przy tym, co dokładnie oznaczają takie zachowania. Marlena Nowicka, rzeczniczka prasowa ZUS w Wielkopolsce, wyjaśnia:

„Praca zarobkowa to każda czynność, która ma charakter zarobkowy”.

Zakład zaznacza jednak, że nie chodzi o drobne, incydentalne działania podejmowane z powodu ważnych okoliczności. Podobnie oceniane są zwykłe czynności dnia codziennego, o ile nie utrudniają leczenia ani nie wydłużają rekonwalescencji.

Granica jest więc dość wyraźna. Zwolnienie ma służyć powrotowi do zdrowia, a nie wykonywaniu pracy czy aktywności, które ten proces rozbijają.

W czasie L4 można:

• wykonywać zwykłe czynności życia codziennego,
• podjąć czynność incydentalną, jeśli wymaga tego ważna okoliczność.

Nie wolno natomiast:

• wykonywać pracy zarobkowej,
• podejmować działań, które utrudniają albo wydłużają leczenie.

Kontrola ma mieć więcej reguł i mniej uznaniowości

Nowe przepisy porządkują też samą kontrolę wykorzystywania zwolnień. Sprawdzane ma być nie tylko to, czy L4 jest używane zgodnie z celem, ale również jak przebiega cały proces po stronie kontrolującej.

Zmiany obejmują:

• uprawnienia i obowiązki osób prowadzących kontrolę, w tym możliwość legitymowania kontrolowanego,
• obowiązki osoby kontrolowanej,
• zasady samego przeprowadzania kontroli,
• zasady sporządzania protokołu,
• tryb składania zastrzeżeń do ustaleń zapisanych w protokole.

Zmieni się też wzór upoważnienia oraz wzór protokołu z kontroli. Mają zostać określone w rozporządzeniu dotyczącym prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy. To ważne zwłaszcza dla osób, które korzystają z L4 dłużej – procedura ma być bardziej jednoznaczna, a spory o ocenę zachowania podczas zwolnienia łatwiejsze do uporządkowania.

Orzecznictwo w ZUS otwiera się na nowych specjalistów

Druga część zmian dotyczy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Dotąd takie zadania wykonywali wyłącznie lekarze specjaliści zatrudnieni na umowę o pracę. Teraz katalog osób, które będą mogły wydawać orzeczenia w określonych sprawach, zostaje rozszerzony.

Do systemu wejdą także:

• fizjoterapeuci ze specjalizacją – w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS,
• pielęgniarki i pielęgniarze ze specjalizacją – w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Zmieniają się również wymagania wobec lekarzy orzekających. Poza specjalistami na tych stanowiskach będą mogli pracować także lekarze w trakcie szkolenia specjalizacyjnego w określonych dziedzinach oraz lekarze z pięcioletnim stażem pracy, którzy nie mają tytułu specjalisty i nie są w trakcie specjalizacji.

Nowością ma być też większa elastyczność współpracy. Lekarze orzecznicy, fizjoterapeuci i pielęgniarki oraz pielęgniarze ze specjalizacją będą mogli działać zarówno na etacie, jak i na podstawie umowy o świadczenie usług. ZUS traktuje to jako jeden z etapów szerszej reformy orzecznictwa lekarskiego. Kolejne zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

na podstawie: Urząd Gminy i Miasta w Kleczewie.