Konin czytany ze śladów. Młodzież tropi historie ukryte w archiwach

Stara fotografia, zabytkowa klamka i kilka pozornie prostych pytań potrafią otworzyć drzwi do przeszłości. Uczniowie z Konina podczas zajęć z Ewą Jasiulewicz uczyli się, jak badać lokalną historię i nie mylić faktów z domysłami.

• „Bank Pamięci. Konin opowiedziany na nowo” uczy patrzeć uważniej
• Z fotografii, dokumentu i wspomnienia powstaje mapa dawnego Konina
• Młodzi badacze przygotowują własne opowieści o mieście

„Bank Pamięci. Konin opowiedziany na nowo” uczy patrzeć uważniej

Spotkania odbyły się 28 września 2026 roku w II Liceum Ogólnokształcącym im. K.K. Baczyńskiego w Koninie oraz Niepublicznej Szkole Montessori Odkrywcy Świata w Koninie. Dzień później, 29 września 2026 roku, zajęcia przeniosły się do Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Zofii Urbanowskiej w Koninie, gdzie pracowali uczniowie III Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana Kamila Norwida w Koninie.

Punktem wyjścia była zasada, która przydaje się nie tylko historykom: źródło nie podaje gotowych odpowiedzi. Trzeba je najpierw obejrzeć, umieścić w odpowiednim kontekście i sprawdzić, co naprawdę można z niego wyczytać. 🔎

Na początku młodzież wypełniła pretest sprawdzający wiedzę o zagadnieniach podejmowanych w projekcie. Do tych samych pytań uczestnicy wrócą w grudniu, a porównanie wyników pokaże, jak zmieniło się ich rozumienie lokalnej historii po kilku miesiącach pracy z archiwaliami.

Z fotografii, dokumentu i wspomnienia powstaje mapa dawnego Konina

Podczas zajęć uczniowie porządkowali źródła historyczne w trzy grupy: materialne, pisane i niematerialne. Wśród przykładów znalazły się fotografie, listy, gazety, dokumenty i budynki, ale także wspomnienia mieszkańców, lokalne zwyczaje, język oraz tradycje.

Najwięcej uwagi poświęcono konkretnym przedmiotom. Archiwalna fotografia i zabytkowa klamka okienna z zamkiem, pochodząca z jednej z kamienic, stały się ćwiczeniem z dociekliwości. Młodzież zastanawiała się, kiedy powstały, kto mógł je wykonać, do czego służyły i jakie informacje da się potwierdzić, a które pozostają tylko przypuszczeniem.

To właśnie kontekst decyduje o wartości znaleziska. Zdjęcie bez daty, miejsca i nazwisk z czasem może stać się nierozwiązaną zagadką. Podobnie przedmiot, którego pochodzenia nikt nie opisał. Dlatego dokumentowanie, porządkowanie i zabezpieczanie materiałów jest równie ważne jak samo ich odnalezienie. 🗂️

Młodzi badacze przygotowują własne opowieści o mieście

Ewa Jasiulewicz przybliżyła uczestnikom ideę archiwistyki społecznej oraz sposób budowania zasobu Konińskiego Archiwum Społecznego. Uczniowie dowiedzieli się, że pamięć o mieście tworzą nie tylko wielkie wydarzenia, lecz także historie rodzin, codzienne doświadczenia, konkretne miejsca i opowieści ich mieszkańców.

Poznali również kartę obiektu archiwalnego opracowaną na podstawie rozwiązań Centrum Archiwistyki Społecznej. W kolejnych etapach projektu wykorzystają ją do opisywania odnalezionych materiałów.

Na zakończenie przeszukiwali zasoby Konińskiego Archiwum Społecznego dostępne na portalu Centrum Archiwistyki Społecznej. Tym razem nie chodziło o samo oglądanie dawnych fotografii i dokumentów. Uczniowie próbowali odkryć, jakie historie kryją się za archiwaliami i o co trzeba zapytać, by lepiej poznać dawnych mieszkańców, miejsca oraz wydarzenia.

Projekt „Bank Pamięci. Konin opowiedziany na nowo” prowadzi młodzież od ciekawości do samodzielnego badania. Uczestnicy będą docierać do źródeł, rozmawiać ze świadkami, sprawdzać informacje, opisywać materiały i współtworzyć Konińskie Archiwum Społeczne. Dzięki temu historia Konina nie zostaje zamknięta w podręczniku - nadal można ją odkrywać, kawałek po kawałku. 🏛️

na podstawie: Miejska Biblioteka Publiczna w Koninie.